Cập nhật: · Tác giả: Cơ Khí Tiến Bộ
Hơn 10 năm trực tiếp bám hiện trường tại các cụm nhà xưởng và trạm xử lý nước thải, tôi từng chứng kiến không ít sự cố nứt gãy sập sàn chỉ vì sự chủ quan ở khâu hạ hàng. Thi công lắp đặt nắp mương grating đúng kỹ thuật không đơn thuần là thả tấm thép vào rãnh rồi nghiệm thu. Công đoạn này đòi hỏi sự chính xác từ khâu đo trắc đạc gờ đỡ cho đến việc định hướng từng thanh la chịu lực.
Kiểm tra kết cấu gờ đỡ trước khi lắp đặt nắp mương grating đúng kỹ thuật
Gờ đỡ bằng thép V mạ kẽm chôn âm bê tông hoặc giằng thép hình là xương sống chịu tải. Trước khi cẩu kiện đổ về tuyến mương, bạn phải dùng thước laser rà soát toàn bộ cao độ. Đảm bảo bề mặt phẳng tuyệt đối, không đọng vữa thừa hay ba-via sắt.
Độ rộng gờ đỡ tối thiểu phải đạt 30mm đối với tải trọng người đi bộ và 50mm trở lên cho mương qua đường xe tải. Nếu gờ đỡ hụt bản, tấm grating sẽ bị trượt mép khi chịu lực cắt ngang, cực kỳ nguy hiểm.
Xác định đúng chiều thanh la chịu lực (Bearing Bar)
Quy tắc sống còn: Thanh la chịu lực (bearing bar) luôn phải gác vuông góc lên hai bờ mương. Thanh xoắn (cross bar) chỉ có nhiệm vụ liên kết giữ cữ, hoàn toàn không Có thể gánh tải trọng uốn.
Quy chuẩn căn chỉnh fit-up và khe hở nhiệt
Không bao giờ được ép các tấm nắp mương nằm khít rịt vào nhau. Thép ngoài trời có hệ số giãn nở nhiệt, đặc biệt ở các nhà máy hóa chất hay lò hơi nhiệt độ dao động rất lớn. Bạn phải duy trì khe hở fit-up từ 3mm đến 5mm giữa các mép tấm cạnh nhau.
| Hạng mục kiểm tra | Dung sai cho phép | Dụng cụ đo kiểm |
|---|---|---|
| Khoảng hở gờ đỡ với cạnh nắp | 3mm - 6mm | Thước cặp / Thước lá |
| Độ lệch cao độ mặt phẳng | Dưới 2mm | Thước thủy nivo / Máy laser |
| Độ hở giữa 2 tấm liền kề | 3mm - 5mm | Căn lá cữ thép |
| Chiều sâu gối đỡ tối thiểu | >= 30mm (tải nhẹ), >= 50mm (tải nặng) | Thước cuộn thép |
Tương tự như khi lắp đặt mạ kẽm nhúng nóng cho hệ thống bậc cầu thang grating hay tấm sàn grating khu vực sàn thao tác, khe hở tiêu chuẩn giúp bảo vệ lớp phủ không bị mài mòn cơ học do ma sát va đập.
Cố định liên kết: Kẹp saddle clip hay hàn đính chết?
Tùy theo yêu cầu thiết kế của chủ đầu tư mà phương án định vị sẽ khác nhau:
Giải pháp 1: Dùng bộ kẹp grating (Saddle Clip). Phương án chuẩn công nghiệp nhất. Mỗi tấm nắp mương grating cần tối thiểu 4 bộ kẹp phân bổ ở 4 góc. Kẹp giúp tháo lắp thuận tiện để nạo vét mương định kỳ mà không phá hủy bề mặt bảo vệ.
Giải pháp 2: Hàn đính trực tiếp vào dầm gờ. Một số nhà thầu chọn hàn chết để chống trộm. Phương pháp này chỉ áp dụng cho mương cáp ngầm ít khi mở nắp. Lưu ý: Ngay sau khi hàn xong, thợ phải gõ sạch xỉ hàn và quét tối thiểu 2 lớp sơn giàu kẽm lạnh (hàm lượng kẽm tối thiểu 92%) để chống gỉ sét cục bộ.
Sai lầm khi cắt xén tại hiện trường và xử lý biên
Nhiều thầu phụ khi gặp chướng ngại vật như đường ống cắt ngang qua rãnh mương thường dùng máy cắt tay xẻ rãnh tấm nắp rồi bỏ mặc mép cắt nham nhở. Việc này vi phạm nghiêm trọng quy trình kết cấu.
Bất kỳ vị trí cắt khoét nào cũng phải hàn bổ sung thanh la viền (banding bar) cùng quy cách với thanh chịu lực. Thiếu thanh viền bao quanh, các thanh la còn lại sẽ mất liên kết truyền lực phân bổ, dẫn tới hiện tượng vặn xoắn và gãy nứt kết cấu grating tương tự như nắp hố ga chịu tải lớn.
Nghiệm thu lắp đặt nắp mương grating đúng kỹ thuật
Giai đoạn nghiệm thu pha 1 kết thúc bằng bước kiểm tra chống bập bênh. Đi bộ dọc tuyến mương, dùng gót chân dẫm mạnh lên các góc tấm. Nếu nắp phát ra tiếng kim loại đập vào gờ bê tông "cạch cạch", tấm đó chưa đạt độ phẳng tiếp xúc.
Xử lý triệt để bằng cách lót thêm căn đệm cao su chịu dầu hoặc mài phẳng lại điểm gồ ghề của gờ thép. Tấm nắp mương chuẩn kỹ thuật khi xe cộ chạy qua phải êm ái, phẳng tuyệt đối và không có hiện tượng nảy mép.
Khi đặt hàng gia công hoặc nhận bàn giao vật tư, bạn hãy bám sát bản vẽ shop drawing và kiểm tra kỹ chiều chịu lực trước khi cẩu lắp. Thi công chuẩn xác từ chi tiết nhỏ nhất sẽ bảo vệ uy tín nhà thầu và an toàn lâu dài cho toàn bộ dự án.
